Απάνω Μεριά: Η διαφορετική πλευρά της Σύρου

Οι περισσότεροι επισκέπτες γνωρίζουν τη Σύρο μέσα από την Ερμούπολη, την Άνω Σύρο, τα παραθαλάσσια χωριά και τις οργανωμένες παραλίες του νότιου τμήματος του νησιού.

Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά του νησιού. Μια περιοχή με λιγότερους επισκέπτες, μικρούς οικισμούς, αγροτικά τοπία και ένα φυσικό περιβάλλον που έχει διατηρήσει τον χαρακτήρα του περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο σημείο της Σύρου.

Αυτή είναι η Απάνω Μεριά.

Δεν πρόκειται για έναν οικισμό, αλλά για μια ολόκληρη περιοχή που καλύπτει σχεδόν τη μισή έκταση του νησιού. Εδώ δεν θα βρεις μεγάλα ξενοδοχεία, πολυσύχναστες παραλίες ή έντονη τουριστική ανάπτυξη. Αντίθετα, θα συναντήσεις ξερολιθιές, μικρούς αγροτικούς οικισμούς, μονοπάτια και μια βόρεια ακτογραμμή που παραμένει σχεδόν ανέπαφη. Αν θέλεις να γνωρίσεις μια διαφορετική πλευρά της Σύρου, αξίζει να αφιερώσεις λίγο χρόνο στην Απάνω Μεριά.

Πολλοί πιστεύουν ότι η Απάνω Μεριά είναι ένα χωριό. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τη μεγάλη βόρεια περιοχή της Σύρου, η οποία καταλαμβάνει περίπου το 45% της συνολικής έκτασης του νησιού.

Περιλαμβάνει μικρούς οικισμούς, καλλιεργήσιμες εκτάσεις, βοσκοτόπια, προστατευόμενες φυσικές περιοχές, σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους και μερικές από τις πιο απομονωμένες παραλίες της Σύρου.

Παρότι απέχει μόλις λίγα χιλιόμετρα από την Ερμούπολη, η εικόνα αλλάζει σχεδόν αμέσως. Οι δρόμοι γίνονται πιο ήσυχοι, τα σπίτια λιγοστεύουν και το τοπίο αποκτά έναν χαρακτήρα που θυμίζει περισσότερο την παλιά αγροτική Σύρο παρά έναν τυπικό κυκλαδίτικο καλοκαιρινό προορισμό.

Αυτό που κάνει την Απάνω Μεριά να ξεχωρίζει δεν είναι ένα συγκεκριμένο αξιοθέατο. Είναι το ίδιο το τοπίο.

Μεγάλο μέρος της περιοχής προστατεύεται από το δίκτυο Natura 2000, γεγονός που συνέβαλε στη διατήρηση του φυσικού της περιβάλλοντος και περιόρισε την εκτεταμένη τουριστική ανάπτυξη που γνώρισαν άλλες περιοχές των Κυκλάδων.

Αυτό όμως δεν είναι κάτι που χρειάζεται να γνωρίζεις εκ των προτέρων. Το αντιλαμβάνεσαι καθώς κινείσαι στην περιοχή. Οι ανοιχτές πλαγιές, οι ξερολιθιές, οι μικροί οικισμοί και η απουσία έντονης δόμησης δημιουργούν μια εικόνα που διαφέρει αισθητά από αυτή που συναντά κανείς στο υπόλοιπο νησί.

Καθώς διασχίζεις την Απάνω Μεριά, υπάρχει κάτι που δύσκολα περνά απαρατήρητο. Οι ξερολιθιές. Ακολουθούν τις πλαγιές, χωρίζουν τις ιδιοκτησίες και διαμορφώνουν σχεδόν ολόκληρο το τοπίο.

Δεν κατασκευάστηκαν όμως για αισθητικούς λόγους. Για πολλές γενιές χρησιμοποιήθηκαν για να συγκρατούν το χώμα στις πλαγιές, να δημιουργούν αναβαθμίδες για καλλιέργεια και να αξιοποιείται όσο το δυνατόν καλύτερα η γη.

Σήμερα αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της Απάνω Μεριάς και μια υπενθύμιση ότι αυτό το τοπίο διαμορφώθηκε από ανθρώπους που έζησαν και εργάστηκαν εδώ πολύ πριν η Σύρος γίνει ταξιδιωτικός προορισμός.

Η περιοχή δεν ξεχωρίζει μόνο για τη φύση της. Εδώ βρίσκονται η Χαλανδριανή και το Καστρί, δύο από τους σημαντικότερους προϊστορικούς αρχαιολογικούς χώρους των Κυκλάδων. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν έναν οργανωμένο οικισμό και ένα από τα σημαντικότερα πρωτοκυκλαδικά νεκροταφεία του Αιγαίου, αποδεικνύοντας ότι η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή ξεκινά περισσότερα από τέσσερις χιλιάδες χρόνια πριν.

Λίγο βορειότερα βρίσκεται ο όρμος των Γραμμάτων, όπου ναυτικοί της αρχαιότητας και των βυζαντινών χρόνων χάραζαν επιγραφές στους βράχους όταν έβρισκαν εκεί ασφαλές καταφύγιο από τις κακοκαιρίες.

Στην ίδια περιοχή βρίσκεται και το σπήλαιο του Φερεκύδη, που συνδέεται με τον Συριανό φιλόσοφο Φερεκύδη.

Η Απάνω Μεριά είναι το σημείο της Σύρου που συνδέεται περισσότερο με την πεζοπορία και την εξερεύνηση. Από εδώ ξεκινούν διαδρομές που οδηγούν προς τις βόρειες παραλίες του νησιού, όπως τα Γράμματα, η Λία, το Μαρμάρι και η Βαρβαρούσα.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες παραλίες της νότιας Σύρου, η πρόσβαση σε πολλές από αυτές απαιτεί περπάτημα ή γίνεται από τη θάλασσα. Αυτό όμως είναι και μέρος της εμπειρίας. Δεν έρχεσαι στην Απάνω Μεριά μόνο για να φτάσεις σε έναν προορισμό. Έρχεσαι για να γνωρίσεις μια περιοχή που διατηρεί ακόμη τον φυσικό και αγροτικό χαρακτήρα της, να ακολουθήσεις παλιά μονοπάτια και να δεις μια πλευρά της Σύρου που οι περισσότεροι επισκέπτες δεν προλαβαίνουν ποτέ να ανακαλύψουν.

Η Απάνω Μεριά δεν απαιτεί ιδιαίτερη προετοιμασία, όμως αξίζει να έχεις κατά νου ότι οι υποδομές είναι πιο περιορισμένες σε σχέση με άλλα σημεία του νησιού.

Αν σκοπεύεις να ακολουθήσεις κάποιο μονοπάτι ή να περπατήσεις μέχρι τις βόρειες παραλίες, φρόντισε να έχεις μαζί σου νερό, καπέλο και κατάλληλα παπούτσια, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Πάνω απ’ όλα, όμως, αφιέρωσέ της χρόνο.
Η Απάνω Μεριά δεν είναι μια περιοχή που απολαμβάνεις βιαστικά.
Είναι ένα μέρος που σε ανταμείβει όσο πιο αργά το γνωρίζεις.

Δεν είναι απαραίτητα το πρώτο μέρος που θα επισκεφθεί κάποιος όταν έρθει στη Σύρο. Είναι όμως ένα από εκείνα που βοηθούν να καταλάβεις καλύτερα το νησί.

Η Απάνω Μεριά δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με έντονη τουριστική ανάπτυξη ή μεγάλες οργανωμένες υποδομές. Η αξία της βρίσκεται ακριβώς στο ότι παραμένει διαφορετική. Αν έχεις τον χρόνο να ξεφύγεις για λίγο από τις πιο γνωστές διαδρομές, είναι μια εμπειρία που δύσκολα θα μετανιώσεις.

Η καλύτερη εμπειρία στην Απάνω Μεριά δεν ακολουθεί πρόγραμμα. Κάνε στάσεις όπου σου τραβήξει την προσοχή το τοπίο, αφιέρωσε χρόνο σε ένα μονοπάτι ή απλώς απόλαυσε τη διαδρομή μέσα από μια πλευρά της Σύρου που έχει διατηρήσει τον χαρακτήρα της.

Με το δικό σου όχημα έχεις την ελευθερία να γνωρίσεις την περιοχή χωρίς περιορισμούς και να κινηθείς με τον ρυθμό που ταιριάζει στις δικές σου διακοπές. Αν σχεδιάζεις να εξερευνήσεις την Απάνω Μεριά, μπορείς να κάνεις εύκολα την online κράτησή σου από την Maistrali Car Rental και να επιλέξεις το όχημα που ταιριάζει καλύτερα στο ταξίδι σου.